Baza wiedzy Z życia organizacji

Jak zarejestrować stowarzyszenie: kroki, dokumenty i statut

Opublikowano Redakcja NGO24 3 min czytania

Jak zarejestrować stowarzyszenie: kroki, dokumenty i statut

W skrócie

Do założenia stowarzyszenia potrzeba co najmniej 7 osób, statutu i wyboru władz. Zarząd składa wniosek o wpis do KRS, a postępowanie jest wolne od opłat sądowych. Osobowość prawną stowarzyszenie ma dopiero po wpisie.

Najkrócej: stowarzyszenie zakłada co najmniej siedem osób. Uchwalają statut i wybierają władze albo komitet założycielski. Potem zarząd składa wniosek do KRS, czyli Krajowego Rejestru Sądowego.

Dane na rok 2026

  • Minimum założycieli stowarzyszenia: 7 osób.
  • Minimum założycieli stowarzyszenia zwykłego: 3 osoby.
  • Opłaty sądowe za wpis stowarzyszenia do KRS: brak.

Kto może założyć stowarzyszenie

Prawo do tworzenia stowarzyszeń mają obywatele polscy z pełną zdolnością do czynności prawnych, którzy nie są pozbawieni praw publicznych. Młodzież w wieku 16-18 lat może należeć do stowarzyszenia, ale w zarządzie większość muszą stanowić osoby z pełną zdolnością do czynności prawnych.

Stowarzyszenie ma cele niezarobkowe i samo określa swoje cele, programy działania i strukturę. Działalność opiera na pracy społecznej członków, ale może zatrudniać pracowników.

Co musi zawierać statut

Statut to dokument z zasadami działania stowarzyszenia. Ustawa wymaga, by określał w szczególności:

  • nazwę, która odróżnia stowarzyszenie od innych stowarzyszeń, organizacji i instytucji,
  • teren działania i siedzibę,
  • cele i sposoby ich realizacji,
  • zasady nabywania i utraty członkostwa oraz prawa i obowiązki członków,
  • władze, tryb ich wyboru i kompetencje,
  • możliwość wynagradzania członków zarządu za pełnioną funkcję,
  • sposób reprezentowania stowarzyszenia i warunki ważności uchwał,
  • źródła pieniędzy i zasady ustalania składek,
  • zasady zmiany statutu i sposób rozwiązania stowarzyszenia.

Osoba prawna może być tylko członkiem wspierającym. Stowarzyszenie musi mieć zarząd i organ kontroli wewnętrznej, a najwyższą władzą jest walne zebranie członków.

Siedziba i adres

Siedziba musi być wpisana w statucie, a adres siedziby dołącza się do wniosku. Źródła nie mówią, czy można podać adres domowy, więc to pytanie warto zadać w sądzie rejestrowym.

Wzór statutu

Ustawa nie podaje wzoru statutu.

Ustawa z 23 stycznia 2026 r. zmienia prawo o stowarzyszeniach i weszła w życie od 27 marca 2026 r.. Sprawdź aktualne brzmienie przepisów, bo teksty w źródłach tych zmian nie uwzględniają.

Dokumenty do KRS

Do wniosku dołącza się statut, listę założycieli, protokół z wyboru władz i adres siedziby. Lista zawiera imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania i własnoręczne podpisy założycieli. Wniosek podpisują wszyscy członkowie zarządu. Dołącza się też tekst jednolity statutu.

Co dalej

Sąd rejestrowy wpisuje stowarzyszenie, gdy statut jest zgodny z prawem, a założyciele spełniają wymagania. Może wyznaczyć posiedzenie wyjaśniające albo oddalić wniosek. Stowarzyszenie uzyskuje osobowość prawną i może zacząć działać po wpisie.

Za czynności przed wpisem członkowie zarządu odpowiadają wobec osób trzecich solidarnie. Nadzór nad stowarzyszeniem sprawuje zwykle starosta właściwy dla siedziby. Sąd zawiadamia go o wpisie.

Alternatywa: stowarzyszenie zwykłe

Stowarzyszenie zwykłe może założyć co najmniej trzech członków, nie ma osobowości prawnej i działa na podstawie regulaminu. Zgłasza się je do ewidencji u organu nadzorującego. Nie może prowadzić działalności gospodarczej. Członkowie odpowiadają za jego zobowiązania całym majątkiem.

Krok po kroku

  1. 1

    Zbierz założycieli

    Potrzebujesz co najmniej siedmiu osób spełniających warunki z ustawy.

  2. 2

    Uchwal statut

    Założyciele uchwalają statut z wymaganymi elementami.

  3. 3

    Wybierz władze

    Wybierz komitet założycielski albo władze stowarzyszenia i sporządź protokół z wyboru.

  4. 4

    Przygotuj listę założycieli

    Wpisz imiona, nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania i zbierz własnoręczne podpisy.

  5. 5

    Złóż wniosek do KRS

    Zarząd składa wniosek ze statutem, listą, protokołem i adresem siedziby. Podpisują go wszyscy członkowie zarządu.

  6. 6

    Poczekaj na wpis

    Stowarzyszenie może zacząć działać po wpisie do KRS.

Najczęstsze pytania

Ile osób potrzeba do założenia stowarzyszenia?

Co najmniej siedem osób. Stowarzyszenie zwykłe można założyć we trzy osoby.

Czy rejestracja stowarzyszenia w KRS jest płatna?

Postępowanie o wpis stowarzyszenia do rejestru KRS jest wolne od opłat sądowych.

Czy stowarzyszenie musi mieć siedzibę?

Tak, statut ma określać siedzibę, a jej adres dołącza się do wniosku do KRS.

Gdzie znaleźć wzór statutu?

Ustawa nie podaje wzoru. Przykłady statutów można znaleźć bezpłatnie w internecie.

Źródła